EWI-Jaarverslag 2016

Filter items

Aftrap

"Jaaroverzichten, nieuwjaarsbrieven en inleidende beschouwingen ontsnappen zelden aan clichés."

Met overgave wordt teruggekeken, geëvalueerd en vooruitgeblikt. Uitdrukkingen als ‘rijden en omzien’ of ‘consolideren om vooruitgang te boeken’ tieren welig. De balans wordt opgemaakt, hoop op verbetering meegegeven, dank uitgesproken. Niet zelden lijkt het voorwoord van een jaarverslag verdacht veel op dat van de vorige jaargang, en die daarvoor. Het is een verplicht nummertje dat zelden brokken maakt – positief noch negatief.

Toch is het goed om je aan de oefening te wagen en de clichés bedachtzaam door je handen te laten gaan. Dan blijkt weleens dat ze een grond van waarheid bevatten, en dat het zinvol is om even bij het vorige jaar stil te staan, vooraleer diep adem te halen en aan een nieuwe periode te beginnen. Dat doe je door kritisch om te kijken naar het recente verleden en duidelijk aan te geven welke richting je zult uitgaan

Lees hier waarom 2016 een scharnierjaar was voor Departement EWI

In ons eigen beleidsdomein en in de Vlaamse overheid in het algemeen is de voorbije jaren enorm veel gebeurd. Organisaties gingen er anders uitzien, budgettaire en andere noden zorgden voor vaak ingrijpende bijsturingen. Windstil zal het ook in 2017 niet worden. Dat hoeft ook niet, want tal van nieuwe initiatieven en uitdagingen komen op ons af, zoals circulaire economie, industrie 4.0, brexit, enz.

Mocht u graag meer weten over ons departement en haar resultaten, dan nodig ik u graag uit op één van haar EWI-evenementen of in een gesprek met één van onze medewerkers. Laat van u horen, daar kunnen wij alleen maar van leren en het beleid rond economie, wetenschap en innovatie in Vlaanderen verder scherp stellen. 

 

Met vriendelijke groet, 

Johan Hanssens
Secretaris-generaal

Activiteiten voor onderzoekers en ondernemers

2016 was voor het Departement EWI het jaar van internationale conferenties en workshops. 

In september 2016 waren we op locatie in Gent als gastheer van de OESO-Blue Sky III conferentie die om de 10 jaar plaats vindt. Ongeveer 300 beleidsmakers, data-analisten en experts kwamen samen in Gent om in een open sfeer te debatteren over de toekomst en de noodzaak van indicatoren voor wetenschap, technologie en innovatie.

Hier kon u ons nog ontmoeten in 2016

Partners

Daarnaast organiseerde het departement ook conferenties in samenwerking met verschillende partners. Zo werkten we in 2016 o.a. samen met:

- Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen: COST-informatiedag

- Euraxess: Rearchers in Motion: Euraxess in Belgium

- BelspoA Science Diplomacy Approach for Belgium?!  en de JPI-dag

- Studiedienst Vlaamse Regering en departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE): Hoe groen is de Vlaamse economie?

- OESO: The microbiome, Diet and Health: Assessing Gaps in Science and Innovation en de eerder vermelde Blue Sky III Conferentie

Een druk jaar voor de EWI-persen (ook digitaal)

'STI in Flanders' was niet onze enige succesvolle publicatie

Complementair hieraan werd de eigen EWI-website verfijnd en speelden we kort op de bal via sociale media om dagelijks nieuwtjes tot bij de volgers te brengen.

In 2016 gaven we ook diverse studies en cijferanalyses uit. Een volledig overzicht vind je op www.ewi-vlaanderen.be/publicaties.

Krachten bundelen over de grenzen heen

Zoals de economie globaliseert, zo internationaliseert ook de wereld van kennis, onderzoek, technologie en innovatie. Om Vlaanderen in staat te stellen een topregio te blijven werkt het departement daarom continu aan een verdere samenwerking over de eigen grenzen heen.

Samenwerking met Noordrijn-Westfalen, met Nederland en met verschillende Europese regio's via het Vanguard Initiative sprongen daarbij het afgelopen jaar in het oog. 

Bekijk onze samenwerkingen

Vanguard Initiative

logo_vanguard.pngHet Vanguard Initiative is een samenwerkingsverband van ondertussen 30 Europese regio’s die inzetten op een doordacht clusterbeleid om zo innovatie en industriële groei te stimuleren.

In 2016 hernieuwden de politieke en ambtelijke vertegenwoordigers uit de Vanguard-regio’s hun engagement en maakten bedrijven, kennisinstellingen en overheden uit deze regio’s een stand van zaken op.

Op dit ogenblik zijn er vijf interregionale Vanguard-pilootprojecten opgestart. Vlaanderen is bij alle vijf betrokken en trekt het 3D-pilootproject.

Onder de Vanguard-regio’s bevinden zich onder meer topregio’s als Baden-Württemberg, Catalonië, Tampere, Zuid-Nederland, Zuid-Denemarken, Lombardije, Auvergne-Rhône-Alpes, …

(Lees hier meer over het Vanguard Initiative)

Standpunt_EIC

Automobielindustrie 2020

In 2016 werd ook de aftrap gegeven van de High Level Group on Automotive Industry ‘Gear 2030’. Het Departement EWI neemt voor België de sherpafunctie waar. Met onze bedrijven in Vlaanderen en met de Vlaamse strategische onderzoekscentra VITO, Flanders Make, IMEC heeft Vlaanderen immers heel wat relevante kennis in huis om mee antwoord te bieden op de toekomstige uitdagingen van de Europese automobielindustrie. 

(Lees hier: Automotive: EWI neemt deel aan ‘High Level Group on Automotive Industry: Gear 2030’)

Vlaamse overheidsbudget voor wetenschap en innovatie steeg naar recordhoogte

In 2016 steeg het overheidsbudget voor Wetenschap en Innovatie (W&I) naar een recordhoogte. De Vlaamse overheid trok voor W&I zelfs meer dan 2,217 miljard euro uit.

Nooit eerder werden in Vlaanderen meer overheidsmiddelen beschikbaar gesteld voor het wetenschaps- en innovatiebeleid. En dit ondanks de moeilijke budgettaire context. 

Bekijk hier het volledige budgetplaatje

Voor het wetenschaps- en innovatiebeleid gefinancierd door de volledige Vlaamse overheid gebruiken we een specifieke naam: het Horizontaal Begrotingsprogramma Wetenschaps- en Innovatiebeleid. Een hele mond vol, daarom afgekort tot HBPWIB.

Het HBPWIB wordt gefinancierd vanuit:

  • het beleidsdomein Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI)
  • het beleidsdomein Onderwijs en Vorming (OV)
  • de andere beleidsdomeinen van de Vlaamse overheid

Bekijken we de 2,217 miljard euro op die manier (zie tabel hieronder) dan merken we dat dat de hoofdmoot van het wetenschaps- en innovatiebeleid gefinancierd wordt door EWI (47%) en OV (46%).

Vooral voor het O&O-beleid is het beleidsdomein EWI de belangrijkste financier (71%). Het beleidsdomein OV financiert 23% van het O&O-beleid, de andere beleidsdomeinen slechts 7%.

Tabel: Het Horizontaal Begrotingsprogramma Wetenschaps- en Innovatiebeleid (HBPWIB) volgens financier (miljoen euro)

Bij de begrotingsopmaak 2016 klimmen de budgetten tot een historische hoogte. Het totale budget voor wetenschap en innovatie steeg tot 2,217 miljard euro bij de begrotingsopmaak.

Het aandeel voor onderzoek en ontwikkeling nam toe tot ruim 1,398 miljard euro. Deze toename is deels te verklaren door investeringen in het Hermesfonds (provisie opstap: 2,05 miljoen en provisie investeringen: 37,301 miljoen) en door de eenmalige investering in imecXpand (30 miljoen euro).

Figuur:  Evolutie van het Horizontaal Begrotingsprogramma Wetenschapsbeleid (HBPWB) (miljoen euro)

Alle verdere info over het Vlaamse overheidsbudget voor wetenschap en innovatie vindt u op onze Speurgids-pagina.

Samenwerking en focus

Samenwerking en focus

2016 was een druk en belangrijk jaar voor het Departement EWI en zijn partners. Samenwerking, focus en integratie stonden voorop.

In het midden van 2016 werden de evaluaties afgerond van de strategische onderzoekscentra imec, iMinds, VIB, van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ), van de onderzoeksopdracht van het Orpheus Instituut en van de Antwerp Management School (AMS) en van de wetenschappelijke missie van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (KMDA). Daarnaast werd ook een systeemevaluatie uitgevoerd bij de strategische onderzoekscentra. Deze systeemevaluatie heeft tot doel advies geven over toekomstige beleidsvorming.  Aan het einde van het jaar, en rekening houdend met de resultaten van de evaluaties, keurde de Vlaamse Regering de nieuwe convenanten van deze instellingen goed.

2016 was ook het jaar van de fusie tussen imec en iMinds, van de krachtenbundeling van Agentschap Ondernemen en IWT en van de hervorming van de strategische samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en ondernemingen.

Lees er hier alles over

Twee sterke pijlers vormen vanaf nu één brug

In 2016 waren ook twee belangrijke fusies van onze partners aan orde.

"Innoveren is ondernemen en ondernemen is innoveren. De twee versterken elkaar."

Met dit idee in het achterhoofd beslisten het Agentschap Ondernemen (AO) en het Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT) de krachten te bundelen.

Op 1 januari 2016 was de fusie een feit en werd het nieuwe Agentschap Innoveren en Ondernemen gelanceerd, ondertussen beter bekend met de afkorting AIO.

Later dit jaar was ook de fusie tussen de onderzoeksinstellingen imec en iMinds een feit.

De iMinds vzw hield daardoor op te bestaan, maar de activiteiten kregen een nieuwe doorstart binnen imec dat zo een uniek hightechonderzoekscentrum werd voor de digitale economie en sterker staat dan ooit.

Speerpuntclusters

Ook werd in 2016 de strategische samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en ondernemingen hervormd.

Kernwoorden in deze operatie waren focus, samenwerking en impact. Zo kwam de focus te liggen op echt strategische belangrijke sectoren die via doorgedreven samenwerking economische impact creëren.

(Zie ook: Speerpuntclusters: focus, samenwerking en impact)

Wetenschap, onderzoek en ondernemerschap inspireren jongeren

EWI sensibiliseert jongeren

Kijken naar de toekomst, doen we best door de ogen van onze kinderen. Zij zijn immers de toekomst. Daarom is het zo belangrijk dat wij het beleid afstemmen op hun opleidings- en beroepsmogelijkheden. 

Meer kinderen en jongeren warm maken voor studierichtingen in Science, Technology, Engineering en Mathematics (STEM) is een van belangrijkste beleidsdoelstellingen van de regering, die hen wil laten proeven van het ondernemerschap in al zijn facetten.

Hierover spraken we in 2016 met jongeren

Ondernemend Onderwijs

Het 'Actieplan ondernemend onderwijs' biedt een beleidskader en wil onderwijsinstellingen inspireren om zowel leerlingen als studenten een ondernemende attitude bij te brengen, hen de nodige competenties om te ondernemen eigen te maken en hen op die manier te stimuleren om ondernemerschap als een realistische toekomstkeuze te overwegen. 

Actieplan Ondernemend Onderwijs officieel van start

Vlaamse wetenschapsweek dag van de wetenschap

Zelf meedoen en wetenschap van dichtbij ervaren

Jaarlijks vindt de Dag van de Wetenschap plaats. Ook dit is een initiatief van Departement EWI. Samen met Technopolis, de associaties van de Vlaamse universiteiten en hogescholen, wetenschappelijke instellingen en verenigingen, musea en bedrijven organiseerden we op 27 november 2016 de grootste wetenschapservaring in Vlaanderen en Brussel. Die dag gaven onderwijsinstellingen, bedrijven, onderzoeksinstellingen, musea en bibliotheken trots inkijk in hun wetenschappelijk onderzoek en technologische innovaties aan de 35.940 geïnteresseerde deelnemers.

In 2016 vond eveneens de Vlaamse Wetenschapsweek plaats, een initiatief dat slechts om de twee jaar plaatsvindt. Maar liefst 12.454 leerlingen tussen 10 en 18 jaar en 1048 leerkrachten namen hieraan deel. Gedurende een hele week van 24 tot 28 oktober konden zij kennismaken met boeiende verhalen van echte wetenschappers en onderzoekers, tijdens workshops staken zij zelf hun handen uit de mouwen en werd volop geëxperimenteerd. Zo willen wij zoveel mogelijk jongeren laten proeven van wetenschap en technologie en hen zo stimuleren om een wetenschappelijke richting in te slaan.

Aankoopbeleid richt zich op innovatie

U kon het al elders in dit jaarverslag lezen: het budget voor Onderzoek en Ontwikkeling bereikte in 2016 een recordhoogte.

Maar ook de Vlaamse overheid zelf innoveerde vorig jaar volop. Zo werd in het departement het programma "innovatieve overheidsopdrachten" opgestart.

De bedoeling is aankoopmacht van de Vlaamse overheid aanwenden om innovatieve producten en diensten aan te kopen.

Hoe we dit doen leest u hier

De Vlaamse Regering lanceerde daarom in 2016 het N-project ’Innovatie voor een toekomst gericht transversaal beleid’.

Hoofddoel van het project dat op 1 juli 2016 startte, is het opstarten van pilootprojecten in een aantal prioritaire transitiedomeinen die als ‘experimenteerruimte’ fungeren om vraaggedreven innovatieinstrumenten, en in het bijzonder ‘innovatief aanbesteden en overheidsopdrachten voor innovatie’ verder uit te werken en te optimaliseren.

Veerle Lories van het Departement EWI werd aangesteld als projectleider.

Alle verdere info over het project op de website Innovatieve Overheidsopdrachten.  

Vol vertrouwen naar de toekomst

Circulaire economie, industrie 4.0, automotive, brexit... het zijn slechts enkele thema's waar het Departement heel nauw bij betrokken is en zo Vlaanderen helpt om zich voor te bereiden op de toekomst.

 

Lees verder

Gear 2030

De Europese automobielindustrie staat het volgende decennium voor gigantische uitdagingen. Om de toekomst van de Europese auto-industrie veilig te stellen, installeerde de Europese Commissie de strategische reflectiegroep.  

‘GEAR 2030’, die zich focust op drie thema’s:

  • wijzigingen in de Europese waardeketen,
  • het opstellen van een roadmap rond autonome voertuigen, en
  • de internationale handelsaspecten.

Het Departement EWI volgt de belangen op in de diverse sherpa-werkgroepen.

Met onze bedrijven in Vlaanderen en met de Vlaamse strategische onderzoekscentra VITO, Flanders Make, imec heeft Vlaanderen immers heel wat relevante kennis in huis om de uitdagingen van de Europese automobielindustrie mee te beantwoorden. 

Brexit

Sinds de aankondiging van de brexit werkt het departement mee aan verschillende samenwerkingsverbanden, met name de Vlaamse Werkgroep EU-Handel. Binnen het Strategisch Overleg Internationale Aangelegenheden (SOIA) is er een brexitdossierteam opgericht, waarvoor de beleidsdomeinen input leveren.  

We nemen ook actief deel aan het breed overleg over de impact van de brexit, bijvoorbeeld tijdens de vergaderingen die de Vlaamse Regering in december in Brussel organiseerde. 

Daarnaast heeft het departement een brexitteam opgericht met vertegenwoordigers uit alle betrokken afdelingen van EWI en onze agentschappen, zodat we met kennis van zaken kunnen werken en van gedachten kunnen wisselen. Dit team werd verder versterkt met een vertegenwoordiger van FIT.

Op deze manier worden alle actoren, die met economie, wetenschap, innovatie en buitenlandse handel te maken hebben, gebundeld teneinde de voorbereidingen optimaal aan te pakken. 

Daarnaast volgen we de internationale evolutie op de voet en analyseren we alle nuttige, formele en informele informatie die betrekking heeft op onze eigen bevoegdheden. 

Stel uw eigen jaarverslag samen met deze PDF-creator

 

Het EWI-Jaarverslag is een online jaarverslag.

U kan evenwel via deze PDF-creator uw eigen jaarverslag op maat samenstellen door zelf te bepalen welke hoofdstukken u wenst te bundelen in een pdf-bestand.

Dit bestand kan u dan downloaden of printen via de button hiernaast.

Verder lezen
X
Blijf op de hoogte van al ons nieuws en onze activiteiten en schrijf u in op onze nieuwsbrief.
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een echte bezoeker bent en om spam tegen te gaan.