Sinds de overheveling vanuit de federale overheid (begin jaren '90) heeft wetenschap en technologisch innovatie een snelle en onmiskenbare ontwikkeling doorgemaakt. De Vlaamse overheid probeert daarbij vooral een omgeving te creëren die de ontwikkeling en valorisatie van wetenschap en technologie stimuleert en waarin het bovenal een samenspel vormt met economie. Het departement EWI beheert slechts een beperkt aantal O&O-dossiers. De uitvoering wordt overgelaten aan de agentschappen.
Om de internationale positie die het Vlaams onderzoek inneemt te versterken, promoot de Vlaamse Regering de deelname van Vlaamse onderzoekers, universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstellingen in internationale samenwerkingsverbanden. Deze internationale samenwerking kan verschillende vormen aannemen.
Wetenschap, technologische innovatie, creativiteit en ondernemerschap oefenen een grote invloed uit op onze samenleving. Het departement staat o.a. in voor de opmaak, uitvoering en coördinatie van een omvangrijk actieplan dat gericht is naar specifieke doelgroepen zoals jongeren, ondernemers en het brede publiek om hen te sensibiliseren.
Het departement EWI heeft naast het beleid voor te bereiden nog een andere kerntaak: beleidsevaluatie. Met haar evaluatiecel is het departement in staat om een kwaliteitsvolle en methodologisch onderbouwde evaluatie uit te voeren. Ze evalueert de instellingen, projecten, programma's, acties, instrumenten binnen het EWI-beleidsdomein.
