EWI

De start van de financiële crisis ligt nu al enkele jaren achter ons, maar in 2011 voelen we nog steeds de effecten van deze crisis op de reële economie en op de overheidsfinanciën. Hoewel de crisis op bijna de gehele socio-economische sfeer haar invloed heeft gehad, wordt in deze update slechts op één enkel aspect geconcentreerd; de kredietverlening aan ondernemingen.

2010

Reeds in het najaar van 2010 konden we concluderen dat wat betreft de kredietverlening, de negatieve evolutie van de voorgaande periodes zich gestaag omkeerde en dat er voorzichtig gesproken kon worden van een verbetering.

2011

In de eerste maanden van 2011 zette deze trend zich op de meeste vlakken door. Illustratief kunnen we verwijzen naar de evolutie van de veranderingspercentages van de uitstaande volumes van de KT en LT kredieten, op basis van de gegevens van de NBB. In de zomer van 2010 zijn de groeipercentages van beide kredietvormen positief geworden en ze bleven positief tot in maart 2011.

Evolutie jaarlijkse veranderingspercentages KT- en LT-kredieten

We kunnen verschillende conclusies trekken op basis van de ondernemingsgrootte. Zo kende doorheen de financieel-economische crisis de kredietverlening aan de kleine vennootschappen steeds een positieve groei, zowel wat betreft de opgenomen als de toegestane kredieten. We kunnen wel algemeen beschouwen dat de opgenomen kredieten iets meer groeiden dan de toegestane kredieten wat zich vertaalde in een stijging van de aanwendingsgraad.

Voor de middelgrote en grote ondernemingen kunnen we geen eenduidige conclusie trekken, maar we zien wel dat de afgelopen maanden er zich een positieve evolutie voordoet in de toegestane kredieten aan zowel de grote- als middelgrote ondernemingen en een positieve evolutie in de opgenomen kredieten voor de middelgrote ondernemingen, maar een daling voor de grote ondernemingen. Dit laatste kan mogelijk verklaard worden door de verbetering van de beschikbaarheid van andere financieringskanalen in de nasleep van de crisis (http://www.nbb.be/belgostat/DataAccesLinker?Lang=N&Dom=4112&Table=23).

Febelfin (http://febelfin.be/export/sites/default/febelfin/pdf/nl/persberichten/2011/pr02.05.2011NL.pdf) is vorig jaar begonnen met het verzamelen en verwerken van nieuwe gegevens die een beter beeld kunnen geven op de evolutie van de vraag en het aanbod van kredieten aan ondernemingen. Op basis van hun laatste rapport kunnen we concluderen dat de kredietomloop zich eind 2010 op een historisch hoog punt bevond (€122 miljard), dat er zich tevens een stijging voordoet (jaar op jaar) in zowel de kredietaanvragen als het aangevraagde bedrag en in de toegekende kredieten, zowel aantal als bedrag. Bovendien kunnen we vaststellen dat er zich zeker en vast geen verslechtering voordoet van de weigeringsgraad, in vergelijking met het voorgaande jaar.

Naast de kwantitatieve gegevens die hierboven besproken werden, kan men zich ook wenden tot meer kwalitatieve gegevens op basis van bevragingen. Wanneer we bijvoorbeeld naar de KefiK-barometer (http://www.cefip.be/FILES/Documenten/NL/barometer13_NL_annex.pdf)  voor kredieten aan kleine ondernemingen kijken, merken we op dat dat de perceptie van de toegang tot kredieten iets verslechterd is in januari 2011 ten opzichte september 2010. Op basis van de NBB enquête en de Bank Lending Survey kunnen we dan weer concluderen dat de bevraagde ondernemingen de afgelopen kwartalen een verbetering vaststellen in de algemene kredietvoorwaarden, maar nog steeds de evolutie wat betreft waarborgen, kredietvolume en de rentevoet negatief inschatten. De banken op hun beurt melden dan weer dat ze geen veranderingen verwachten in de gehanteerde criteria bij het goedkeuren van criteria en dat de verwachte vraag naar kredieten zal toenemen (http://www.nbb.be/belgostat/DataAccesLinker?Lang=N&Dom=4112&Table=26 en http://www.nbb.be/belgostat/DataAccesLinker?Lang=N&Dom=115&Table=27).

Besluit

We kunnen dus nog steeds licht positief zijn wat betreft de kredietverlening aan ondernemingen en hoewel de ondernemingen stellen dat nog steeds niet alles optimaal verloopt, wijzen de kwantitatieve gegevens op een verbetering van de toestand. Op de middellange termijn moet de markt van kredieten aan ondernemingen zeker en vast gemonitord blijven worden. De invoering van het nieuwe Basel III raamwerk, dat vanaf 2013 in verschillende stappen ingevoerd zal worden, kan verregaande gevolgen hebben voor de kredietverlening aan de Vlaamse ondernemingen. Meer informatie over de Basel I, II en III kan u terugvinden in de beleidspaper geschreven door EWI stagiair Kevin Desmijter (zie PDF-document onderaan deze pagina).

Meer informatie betreffende de kredietverlening aan ondernemingen (zowel cijfers als analyse) kan men terugvinden op de websites van Febelfin, KefiK, de NBB (Observatorium Kredieten aan Ondernemingen).