Afwijken
Creativiteit bestaat niet. Hier staat ze, de onvolprezen waarheid. Lekker verborgen, helemaal achteraan het magazine, in een column die u misschien niet eens leest. Tenzij u zo iemand bent. Zo iemand die alle kwaliteitsartikels overslaat en meteen naar achter bladert waar hij (of zij, maar vrouwen hebben die neiging minder) de mening opzoekt van een auteur die niet goed genoeg was om een écht artikel te schrijven. Maar dat doet er niet toe, u bent ook maar een mens. Als mijn mening dan toch wat licht kan brengen in uw ongetwijfeld zware bestaan en het leven iets makkelijker voor u maakt, wie ben ik om u dat te ontnemen? Maar goed, dat neemt nog altijd niet weg dat creativiteit niet bestaat. Althans toch niet in de inhoudelijke rol die u waarschijnlijk toekent aan creativiteit.
Creatief zijn is vooral een excuus om fouten goed te praten of dingen te doen die je eigenlijk niet mag doen. Zo ben ik persoonlijk de uitvinder – of dat maak ik mezelf toch wijs – van het creatief parkeren. Ooit al een parkeerterrein opgereden waar op de meest onmogelijke plaats totaal onwettelijk en misschien zelfs een tikkeltje arrogant een auto geparkeerd staat? Aangenaam. Er is altijd plaats op zo’n terrein, ook al is alles binnen de lijntjes volgekleurd met Smarts die te klein zijn of 4x4’s (de ideale stadswagen) die 3,5 keer te groot zijn voor mijn perfecte parkeerplek. U krijgt al meteen iets meer sympathie voor mij, niet? Wel, op zo’n moment kunt u echt letterlijk buiten de lijntjes kleuren en mee out-of-the-boxthinken. Wees creatief en creëer je eigen parkeerplaats. Een foutgeparkeerde wagen is geen overtreding van de wet, het is een teken van een creatieve ziel die probeert een door anderen gecreëerd probleem op te lossen. Daar zijn we trouwens ook erg goed in bij de Vlaamse overheid. Wist u overigens dat die Vlaamse overheid creativiteit als een volwaardige competentie beschouwt? En dat u daarop kan beoordeeld worden als u die competentie opneemt in uw persoonlijk competentieprofiel? Volgens de in acht genomen en zonder twijfel zorgvuldig uitgekozen definitie bent u creatief “als u met originele of nieuwe ideeën en oplossingen komt, en invalshoeken vindt die afwijken van de gevestigde denkpatronen.”
De inhoudsloze en afwijkende blik die u krijgt als u met dit soort zaken komt aandraven op de werkvloer moet u er dan wel bijnemen. Maar laat dat u vooral niet tegenhouden. Integendeel, laat het zelfs een stimulans zijn! Om die competentie onder de knie te krijgen, worden er zelfs opleidingen creativiteit gegeven. En daar wringt het wat. Kan iets als creativiteit – voor zover het dan bestaat – aangeleerd worden? Is het niet licht dubbelzinnig om origineel te willen zijn door allemaal hetzelfde te gaan doen en dezelfde technieken en denkwijzen aan te leren? Is creativiteit een vaardigheid, of is het een gave en een talent? Sommige dingen kun je aanleren en andere niet. Volgens mij behoort een creatieve geest tot die laatste zeldzame categorie. Het is iets dat in je zit, een drang, een gevoel dat je overneemt en je in het midden van de nacht laat wakker worden. Mensen hebben soms echter moeite om al die energie in goeie banen te leiden en er iets productiefs mee te doen. In dat geval kan zo’n creativiteitscursus wel een oplossing bieden. Het kan net de aanzet zijn om helemaal open te bloeien en – hoe groot de contradictie ook is – structuur te geven aan je creatieve ideeën.
Maar hoe weet u of u creatief bent of niet? Wel, wie zich die vraag nu nog moet stellen komt waarschijnlijk tot een negatieve uitkomst. Niet dat daar iets mis mee is. Geloof vooral niet alles wat u voorgespiegeld wordt. Ook niet door mij.
