3% nota: "Volgehouden Vlaamse O&O- en innovatiebeleid werpt zijn vruchten af"

Gepubliceerd op 11 juni 2017

3% norm Het Expertisecentrum Onderzoek en Ontwikkelingsmonitoring van de Vlaamse Gemeenschap (ECOOM) is een interuniversitair consortium met deelname van alle Vlaamse universiteiten (KU Leuven, UGent, VUB, UA en UHasselt).

De 3%-norm heeft als doel om ten minste 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBPR) aan O&O uit te geven tegen 2020. Deze norm komt nu echt wel in zicht voor Vlaanderen.

Met een O&O-intensiteit van 2,69% in 2015 zit Vlaanderen ver boven het EU-gemiddelde. Dat blijkt uit de net verschenen zogenaamde 3%-nota van ECOOM.

Deze nota levert de meest recent beschikbare cijfers over de totale O&O-uitgaven in Vlaanderen.

O&O-intensiteit

Wanneer we de totale bruto binnenlandse uitgaven voor O&O (GERD) als percentage van het BBPR bekijken, zien we in 2014 en 2015 een verdere stijging ten opzichte van 2013. Met een O&O-intensiteit van 2,69% in 2015 zit Vlaanderen ver boven het EU-gemiddelde.

Zowel de BERD/BBPR als de nonBERD/BBPR-ratio vertonen een stijging over de ganse periode 2014-2015, met een lichte dip in de ratio voor nonBERD/BBPR voor 2014. De 3%-norm komt nu echt wel in zicht voor Vlaanderen.

Private/publieke financiering

Deze nota evalueert ook in welke mate de streefnorm van 2/3e private financiering versus 1/3e publieke financiering van O&O-activiteiten gehaald wordt in Vlaanderen. We zien dat het Vlaamse percentage van de O&O-uitgaven door private financiering ver boven het EU-gemiddelde ligt.

Bovendien zit de verhouding van private financiering tot BBPR voor 2015 in de lift, met een niveau van 1,90% van het BBPR.

Vlaanderen  onderschrijft de Europa-2020 strategie om tegen 2020 3% van het Vlaams BBP te investeren in O&O, waarvan 1% publiek gefinancierd wordt. De inspanningen voor O&O investeringen kunnen gemonitord worden op basis van:

  • de O&O overheidskredieten (GBARD): de middelen die de overheid plant aan O&O te besteden (de budgetten opgenomen in begroting)
  • de publieke O&O-uitgaven: de middelen die de uitvoeringssectoren zeggen ontvangen te hebben van de overheid (O&O-enquête).

De O&O intensiteit wordt berekend op basis van de gerapporteerde gegevens van de O&O-enquête ( effectieve O&O uitgaven). De ratio van 0,79% voor 2015 toont aan dat nieuwe inspanningen noodzakelijk zijn. De O&O-intensiteit ligt hoger dan de geschatte O&O-intensiteit op basis van de GBARD gegevens (O&O overheidskredieten ) (0,73% voor 2015).

Algemeen kunnen we evenwel stellen dat het volgehouden Vlaamse O&O- en innovatiebeleid zijn vruchten afwerpt.

Noot: wat is GERD?

De bruto binnenlandse uitgaven voor O&O of GERD (Gross Expenditures on Research and Development) worden geanalyseerd per uitvoeringssector, waarbij de uitgaven geïdentificeerd worden volgens locatie van activiteit, met name:

  • bedrijven: BERD of Business Expenditures on R&D: de bedrijvencomponent en de Collectieve Onderzoekscentra (COC; voorbeeld Sirris, SIM, WTCB, Centexbel,…)
  • overheden: GOVERD of Government Expenditures on R&D (publieke onderzoekscentra zoals ILVO, IMEC, VIB, iMinds,…)
  • hoger Onderwijs: HERD of Higher Education Expenditures on R&D (zowel universiteiten, als onderzoeksinstellingen verbonden aan universiteiten, als hogescholen)
  • instellingen zonder winstoogmerk: PNP of Private Not for Profit Organisations Expenditures on R&D (zowel semi-publieke als private organisaties en internationale organisaties; bv. Von Karman Institute, KMDA,…)

Of dus GERD = BERD + GOVERD + HERD + PNP
 

 

Peter Viaene
Beleidsmedewerker
Afdeling Economie, Innovatie en Transities

Dit kan je ook interesseren

09 oktober 2026

EU-nieuws deze week | 05 - 09 oktober 2026

Onder de titel ‘EU-nieuws’ verzamelt het departement EWI voor u relevante items over economie, wetenschap en innovatie uit de EU-nieuwsstroom van de afgelopen week.
08 oktober 2026

Commissie voor Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie (WEWIS) (8 oktober 2026)

O.a. verankeren van technologische ontwikkeling in Vlaanderen, annulering van het Plug Powerproject, beperkte gebruik van ecologische steunmaatregelen bij kmo's, impact van de hitte en de droogte op de Vlaamse economie, de heroriëntering van traditionele industriële sites naar een defensie- of veiligheidsbestemming door buitenlandse actoren en Europese ambitie op het vlak van ruimtevaart en maanexploratie.

07 oktober 2026

Commissie voor Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie (WEWIS) (7 oktober 2026)

O.a. bescherming van au pairs, instellen van een plafond op de administratieve kosten die dienstenchequebedrijven aanrekenen, activering van werkzoekenden na het verlies van de werkloosheidsuitkering en transitie van werkzoekenden naar ondernemerschap.

Blijf wekelijks op de hoogte

Wij brengen u wekelijks de laatste weetjes, publicaties en cijfers over economie, wetenschap en innovatie in Vlaanderen in uw mailbox.

Nieuwsgierig naar onze voorbije nieuwsbrieven? Bekijk hier ons archief.