Europese ministers debatteren over onderzoek: van wetenschappelijke publicaties tot kennisbeveiliging

Gepubliceerd op 23 mei 2023

Vandaag kwamen de Europese ministers samen in de Raad concurrentievermogen, om te debatteren over onderzoekskwesties. Het tegengaan van buitenlandse inmenging in onderzoek, internationale samenwerking, en wetenschappelijke publicaties stonden allemaal op het programma.

Spanje ging ook dieper in op hun voorzitterschaps-agenda. Ten slotte hielden de ministers een gesloten lunchdebat over wetenschappelijke ontkenning als bedreiging voor de democratie.

Brusselse Staatssecretaris Trachte en Federaal Staatssecretaris Dermine waren aanwezig in naam van België.

Wetenschappelijke publicaties

De Raad heeft conclusies aangenomen die pleiten voor een hoogwaardig, transparant, open en kosteloos systeem van wetenschappelijk publiceren. Zweeds minister Mats Persson benadrukt de noodzaak om onderzoek openbaar toegankelijk te maken, vooral wanneer het met publieke middelen wordt gefinancierd. De Raad uit hun steun voor non-profit wetenschappelijke publicaties, meer open access, en het hanteren van kosteloze formats. De ministers dringen daarbij aan op het gebruik van open-source software. Ten slotte moedigden de LS elkaar onderling ook aan om het Open Research Europe-programma te ondersteunen.

Een persbericht hierover kan u hier vinden.

Kennisbeveiliging en verantwoorde internationalisering

De ministers bespraken hoe we onze open onderzoeksomgeving kunnen beschermen tegen kwaadwillige activiteiten en buitenlandse inmenging. Er werd ook bediscussieerd hoe de EU de mondiale samenwerking rond kennis en deskundigheid kan bevorderen zonder dat de belangen en waarden van de EU hierdoor in het gedrang komen. De ministers deelden onder andere enkele van hun nationale ervaringen op dit vlak. In het algemeen hanteren de Europese lidstaten het principe van: ‘Zo open als mogelijk, zo gesloten als nodig’.

De Belgische delegatie benadrukte onder andere het belang van sensibiliseringscampagnes voor (jonge) onderzoekers.

Spaans Voorzitterschap

De Spanjaarden namen van het moment gebruik om de prioriteiten van hun Voorzitterschap toe te lichten. In de onderzoeksfilière zullen ze vooral focussen op de extensie van ‘Het Partnerschap voor Onderzoek en Innovatie in het Middellandse Zeegebied’ (PRIMA); wetenschap voor beleid; en regionale en lokale innovatie ecosystemen. De Spanjaarden kondigen ook aan dat ze twee Voorzittersverklaringen voorbereiden. De Tenerife verklaring zal focussen op de globale dimensie van onderzoeksinfrastructuren. De Barcelona verklaring zal focussen op de hernieuwing van het Strategic Energy Technology-plan.

Theresia Feldmann
Beleidsmedewerker
Afdeling Coördinatie, Evaluatie, EU en Internationaal O&O&I-beleid

Dit kan je ook interesseren

08 oktober 2026

Commissie voor Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie (WEWIS) (8 oktober 2026)

O.a. verankeren van technologische ontwikkeling in Vlaanderen, annulering van het Plug Powerproject, beperkte gebruik van ecologische steunmaatregelen bij kmo's, impact van de hitte en de droogte op de Vlaamse economie, de heroriëntering van traditionele industriële sites naar een defensie- of veiligheidsbestemming door buitenlandse actoren en Europese ambitie op het vlak van ruimtevaart en maanexploratie.

07 oktober 2026

Commissie voor Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie (WEWIS) (7 oktober 2026)

O.a. bescherming van au pairs, instellen van een plafond op de administratieve kosten die dienstenchequebedrijven aanrekenen, activering van werkzoekenden na het verlies van de werkloosheidsuitkering en transitie van werkzoekenden naar ondernemerschap.
02 oktober 2026

EU-nieuws deze week | 28 september - 2 oktober 2026

Onder de titel ‘EU-nieuws’ verzamelt het departement EWI voor u relevante items over economie, wetenschap en innovatie uit de EU-nieuwsstroom van de afgelopen week.

Blijf wekelijks op de hoogte

Wij brengen u wekelijks de laatste weetjes, publicaties en cijfers over economie, wetenschap en innovatie in Vlaanderen in uw mailbox.

Nieuwsgierig naar onze voorbije nieuwsbrieven? Bekijk hier ons archief.