Brede consensus over dual use in toekomstig Kaderprogramma voor onderzoek en innovatie

Gepubliceerd op 03 oktober 2025

Op 30 september vertegenwoordigde minister-president Matthias Diependaele de Belgische stem tijdens de Raad Concurrentievermogen (luik onderzoek) in Brussel. De Raad keurde raadsconclusies goed over de Startup & Scale-up strategie en over de Europese Life Sciences strategie.

Daarnaast vond een beleidsdebat plaats over dual use, defensie en veiligheid in het toekomstige Kaderprogramma voor O&I (KP10), gevolgd door een informeel lunchdebat over onderzoeks- en technologieinfrastructuren. 

Startup & Scaleup: kapitaal, cultuur en minder last 

Minister-president Diependaele verwelkomde, namens België de raadsconclusies en benadrukte dat het Scaleup Europe Fund een belangrijke hefboom zal zijn om innovatieve bedrijven hier te laten doorgroeien.

Hij vroeg verder om een aangepaste mindset en politieke ruggensteun om ondernemers aan te moedigen meer risico te nemen om te investeren, 

Tevens is er nood aan minder regels en meer transparantie met focus op de begunstigden. Dit past in de bredere vereenvoudigingsagenda en moet instapdrempels voor kmo’s en startups verlagen. 

Dual use in KP10: kansen grijpen, grenzen bewaken 

In het beleidsdebat over KP10 reageerde België voorzichtig positief op het verbreden van KP10 naar dual use. Dual use kan innovatie versnellen in strategische domeinen zoals AI, ruimtevaart, drones, robotica en gezondheid, met concrete voordelen voor kmo’s en startups.

Tegelijk vroeg de minister-president om duidelijke richtlijnen, minimale administratieve lasten en een werkbaar evenwicht tussen open science en kennisveiligheid.

Dual use mag geen verplicht criterium worden, en samenwerking met derde landen vergt heldere, proportionele waarborgen.  

Adjunct-permanent vertegenwoordiger Bert Versmessen, onderzoeksattaché Theresia Feldmann, minister-president Matthias Diependaele, raadgever Karoline Van den Brande
(c) European Union
Adjunct-permanent vertegenwoordiger Bert Versmessen, onderzoeksattaché Theresia Feldmann, minister-president Matthias Diependaele, raadgever Karoline Van den Brande

Wat de Raad besliste 

Raadsconclusies Startup & Scaleup – GOEDGEKEURD 

De conclusies bevestigen het belang van O&I voor een sterk start en scaleup-ecosysteem en ondersteunen instrumenten zoals de Europese Innovatieraad (EIC) en het Scaleup Europe Fund. De focus ligt op toegang tot financiering, ecosystemen rond universiteiten en Technology Transfer Offices (TTO’s), en vereenvoudiging zodat innovatieve bedrijven sneller kunnen schalen binnen de interne markt. 

Raadsconclusies Life Sciences – GOEDGEKEURD 

De lidstaten schaarden zich achter de ambitie om Europa tegen 2030 de meest aantrekkelijke regio voor biowetenschappen te maken. De aandacht gaat naar een geïntegreerde waardeketen, talent en vaardigheden, datagebruik en AI, en slimmere regelgeving om innovatie en klinische studies te versnellen. 

Beleidsdebat KP10 (dualuse, defensie en veiligheid) 

De gewijzigde geopolitieke context leidt tot een brede erkenning dat civiele en militaire toepassingen niet altijd strikt te scheiden zijn. De Europese Commissie wil binnen KP10 ruimte maken voor dual use, met behoud van Europese waarden. Veel lidstaten vroegen heldere afbakening en proportionele regels; Vlaanderen onderstreepte opnieuw vereenvoudiging en kennisveiligheid. 

De toekomst van Europese onderzoeks en technologieinfrastructuren 

EU Commissaris voor Startups, Onderzoek en Innovatie, Ekaterina Zaharieva, lichtte haar nieuwe strategie toe om Europese onderzoeks en technologieinfrastructuren te versterken, met aandacht voor investeringen, toegang, talent, governance en internationale samenwerking. Tijdens de lunch wisselden de ministers van gedachten over de toekomstige EU-ambities voor onderzoeks en technologieinfrastructuren. 

Relevantie voor Vlaanderen 

  • Groei & kapitaal: Het aangekondigde Scaleup Europe Fund en de inzet op vereenvoudiging sluiten aan bij Vlaamse noden: meer risicokapitaal in latere groeifasen en minder administratieve drempels voor innovatieve bedrijven.  

  • Life sciences: De goedgekeurde conclusies ondersteunen Vlaamse sterktes in biotech en farma en benadrukken AI en datainfrastructuur – prioriteiten in onze ecosystemen. 

  • Dualuse met waarborgen: Vlaanderen ziet kansen voor kmo’s en startups in strategische domeinen, maar houdt vast aan kennisveiligheid en heldere governance tussen civiel, dualuse en defensie.  

  • Infrastructuren: De nieuwe EU-aanpak rond onderzoeks en technologieinfrastructuren kan Vlaamse projecten en faciliteiten beter verbinden met industrie en talent, en versnelt valorisatie.  

Slot 

Met minister-president Matthias Diependaele als woordvoerder gaf België een constructieve, maar nuchtere invulling aan het Europese debat: versnellen waar het kan (kapitaal, innovatie, infrastructuren) en borgen wat moet (kennisveiligheid, helderheid, eenvoud).

Zo hield Vlaanderen de focus op concurrentievermogen door excellentie—van lab tot markt.  

Theresia Feldmann
Beleidsmedewerker
Afdeling Coördinatie, Evaluatie, EU en Internationaal O&O&I-beleid
Stephanie Agten
Beleidsmedewerker
Afdeling Coördinatie, Evaluatie, EU en Internationaal O&O&I-beleid

Dit kan je ook interesseren

29 mei 2026

Europese onderzoeksministers bespreken laatste knelpunten 10de Europees Kaderprogramma voor Onderzoek en Innovatie

Tijdens de Raad Concurrentievermogen (Onderzoek) van 29 mei werd duidelijk dat de maand juni beslissend wordt voor het Cypriotisch Voorzitterschap om alsnog een gedeeltelijk politiek akkoord te bereiken over het 10de Europees Kaderprogramma voor Onderzoek en Innovatie (KP10).
27 februari 2026

Europese onderzoeksministers bespreken knelpunten KP10 en bereiken akkoord over Onderzoeksfonds voor Kolen en Staal

De Europese onderzoeksministers kwamen samen in Brussel voor de Raad Concurrentievermogen, luik Onderzoek, onder Cypriotisch voorzitterschap. De vergadering focuste op de vooruitgang van het tiende Kaderprogramma (KP10) en de herziening van het Onderzoeksfonds voor Kolen en Staal (RFCS).
15 december 2025

Tiende Kaderprogramma: voortgang en O&I-prioriteiten

Op 9 december verzamelden de Europese onderzoeksministers in Brussel voor de Raad Concurrentievermogen (COMPET-Raad). Centraal stond de voortgang van de KP10-onderhandelingen, met nadruk op de onderzoeks- en innovatieprioriteiten die richting moeten geven aan Europese investeringen.

Blijf wekelijks op de hoogte

Wij brengen u wekelijks de laatste weetjes, publicaties en cijfers over economie, wetenschap en innovatie in Vlaanderen in uw mailbox.

Nieuwsgierig naar onze voorbije nieuwsbrieven? Bekijk hier ons archief.